Kto zjednoczył Polskę

Tytułem wprowadzenia – cytat z „Polski Piastów” Jasienicy.

Na Wacławie III skończyły się czeskie rządy w Polsce i wygasła prastara dynastia Przemyślidów. Był to ród rdzennie czeski — spokrewniony z Piastami już przez Dobrawę — ale pod koniec bardzo zniemczony, i to zasadniczo odróżniało go od polskiej dynastii. (podkr. moje)

W pewnym sensie eseista ma rację, główne gałęzie rodu Piastów czuły się Polakami. Jednak, jak pokazałem w pierwszej części rozważań, wierność potomków Mieszka I polskiej kulturze i językowi niekoniecznie pozostawała w parze z ich dość specyficznie pojmowanym pochodzeniem. Nikt przy zdrowych zmysłach nie uznaje Krzywoustego za obcokrajowca, a za takiego bywa uważany Zygmunt III Waza. Ale ostatni władca Polski przed okresem rozbicia dzielnicowego miał tylko trzyprocentową domieszkę czystej polskiej krwi.

Notabene znalazłem niedawno podobne rozważania na ten temat.

I jeszcze jedna dygresja: jeśli zaobserwowane tu zjawisko rozchodzenia się etnosu i pochodzenia genetycznego nie ograniczało się do władców, co jest bardzo prawdopodobne np. podczas najazdów i wędrówek ludów, to wprowadza to ogromne trudności do badań archeologicznych. Genetyczne badania szkieletów i badania wytworów kultury znalezione w ich miejscach pochówku mogą doprowadzić do diametralnie różnych wniosków na temat pochodzenia ludu który stworzył starożytny cmentarz.

Wróćmy do polskiej dynastii. Po Przemyślidach tron zjednoczonej Polski objął Władysław Łokietek. Co można powiedzieć na temat jego pochodzenia? Musimy zacząć analizę tam, gdzie ją skończyliśmy, na Bolesławie Krzywoustym.

Bolesław Krzywousty

Jak wiemy z lekcji historii pierwsza żona Krzywoustego, Zbysława ruska (notabene prawnuczka Mieszka I) powiła mu syna o imieniu Władysław, późniejszego seniora i wygnańca. Tu kolejny wtręt: nie sposób obecnie stwierdzić, czy Rusią władali Słowianie czy Skandynawowie, więc ta etykietka obejmuje mieszaninę jednych i drugich.

Władysław Wygnaniec

Pozostałą gromadkę dzieci zawdzięczamy Salomei, hrabiance Bergu. Niektóre genealogiczne strony internetowe twierdzą, że jej babka od strony ojca pochodziła z Węgier. Gdyby wzmiankowana hipoteza była poprawna musielibyśmy oprócz Niemiec uwzględnić udział zarówno Węgier jak i Rusi. Nie ma na to jednak mocnych dowodów, więc przypisujemy szwabskiej hrabiance 100% krwi niemieckiej, z czego wynika poniższy wykres wspólny dla każdego juniora.

Kazimierz Sprawiedliwy

Nie możemy konkretnie określić ówczesnego władcy Polski gdyż sytuacja w czasach wojny seniora Władysława z juniorami była płynna. Na pewno był to… Rusin bądź Niemiec. (To tylko zabawa, pamiętajmy).

Żona Kazimierza, Helena Znojemska, miała matkę będącą rodowitą Serbką, dziad od strony ojca był Czechem a babka pochodziła z Niemiec. Stąd Konrad Mazowiecki, który wsławił się w historii Polski głównie sprowadzeniem pewnego wojowniczego zakonu, miał jeszcze bardziej kosmopolityczne pochodzenie.

Konrad mazowiecki

Żona Konrada a matka Kazimierza kujawskiego była w zasadzie rodowitą Rusinką, ale trzymając się naszej metody w 1/32 potomkinią chanów Połowców a w 1/64 Pomorzanką.

Kazimierz kujawski

Z kolei trzecia żona Kazimierza kujawskiego, Eufrozyna Opolska, pochodziła z linii śląskiej Piastów zapoczątkowanej przez Władysława Wygnańca. Jej dziadem był Mieszko Plątonogi, zaś ojcem Kazimierz opolski. Notabene „Polska Piastów” w tablicy genealogicznej ma błąd – uwzględnia tylko drugą żonę Kazimierza, Konstancję, matkę Leszka Czarnego, ale interesującego nas Władysława Łokietka powiła właśnie Eufrozyna. Jej pochodzenie jest po części nieznane gdyż jej matka mogła pochodzić z Bułgarii bądź Węgier. Moje książki nie podejmują tego tematu, zatem za Długoszem przyjmuję tą pierwszą wersję.

I tak dochodzimy do króla Władysława Łokietka. O ile niewątpliwie reprezentował polską kulturę i państwowość, to genetycznie miał w sobie mniej niż jeden procent krwi dawnych Polan.

Władysław Łokietek

A pochodzenie Kazimierza Wielkiego? W tym celu trzeba tu uwzględnić kolejną gałąź rodu Piastów, więc może dokończymy to następnym razem.

2 responses to this post.

  1. Posted by Ewa on 2013-05-17 at 16:40

    Pouczająca i ciekawa lekcja historii🙂

    Odpowiedz

  2. W każdym kraju wyjdzie tak samo, bo przecież rody królewskie żeniły się między sobą. Ciekawe co by wyszło, gdyby przebadać współcześnie panujące koronowane głowy. Czy Juan Carlos jest Hiszpanem? Kim jest Elżbieta II?

    Odpowiedz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: